|
اين آب انبار كه در زير تكيه اميرچقماق قرار دارد و اكنون بخشي از موزه آب يزد را تشكيل ميدهد، به همراه بازارچه حاجي قنبر در زمان اميرچقماق و به دستور نظامالدين حاجي قنبر جهانشاهي احداث گرديده است. اواسط قرن نهم حجري (حدود سنه 850) روزگار بناي مجموعه تاريخي اميرچقماق است و جزء موقوفات اميرچقماق ميباشد. اين آب انبار يك ورودي دارد كه در دومين صفه تكهي اميرچقماق واقع شده است و با 50 پلكان ميتوان به پاشير آب انبار و محل برداشت آب رسيد. نكتهسنجي و دقت معماران سازنده آب انبار سه ويژگي انحصاري را براي اين آب انبار پديد آورده است:
1. تمام بدنه آب انبار در زمين مدفون است، حتي گنبد فوقاني تهويه هوا هم در دل زمين قرار دارد و تيزه گنبد در سطح زمين است. 2. بادگيرهاي آب انبار در بدنه ديوار بازارچه حاجيقنبر جا گرفته است و چيزي را كه در ديگر آب انبارها به نام بادگير مي بينيم در اينجا مشاهده نميشود. 3. پلكان آب انبارها در اكثريت قريب به اتفاق آنها به وسط خزينه برخورد ميكند، كه در اين آب انبار پلكان در جنب خزينه قرار دارد و شايد علت آن بوده است كه اگر ميخواستند پلكان به وسط خزينه برخورد كند بايد دقيقاً زير منارهها را خالي ميكردند كه اين مسئله استقامت منارهها را كم ميكرد.
خزينه آب انبار در عمق 14 متري زمين حفر شده است و همانطور كه گفته شد سقف خزينه همكف بازارچه است و قطر خزينه 9 متر ميباشد . ارتفاع آبگير خزينه هم 9 متر است و بقيه ارتفاع آن براي تهويه آب و فضاي عبور هواست. اين آب انبار داراي 4 بادگير 4 وجهي بوده كه دو تاي آنها از بين و ساقه آنها به بلندي حدود 5/1 متر بالاتر از پشت بام بازارچه ديده ميشود. با همت موزه آب يزد سه بادگير آب انبار به شكل سنتي و اصلي خود بازسازي شدهاند. آب انبار تا حدود 40 سال پيش مورد استفاده عموم بوده و با ورود شبكه آب لولهكشي به شهرها، اين يادگاريهاي جاويد به فراموشي سپرده شدهاند و ديگر كاربري گذشته را ندارند.
|